De geschiedenis van patat: van aardappel tot gouden frietje

Patat, friet, frites of Vlaamse frieten; hoe je ze ook noemt, deze goudgele aardappelstaafjes zijn niet meer weg te denken uit de Nederlandse en Belgische eetcultuur. Maar hoe is patat eigenlijk ontstaan? Laten we duiken in de geschiedenis van dit populaire gerecht.

De oorsprong van de aardappel

Het verhaal van patat begint bij de aardappel. Deze knol, die oorspronkelijk uit Zuid-Amerika komt, werd in de 16e eeuw door Spaanse ontdekkingsreizigers naar Europa gebracht. In eerste instantie werd de aardappel vooral als siergewas gebruikt, maar al snel ontdekte men de voedingswaarde ervan.

De uitvinding van patat

Er bestaan verschillende theorieën over wie patat heeft uitgevonden. Een populaire legende gaat als volgt:

Tijdens een strenge winter in het late 17e-eeuwse België waren de rivieren bevroren, waardoor de mensen geen vis konden vangen. Een vindingrijke kok sneed aardappelen in de vorm van visjes en frituurde ze in olie. Zo ontstond de eerste patat.

Een andere theorie suggereert dat patat is ontstaan in Frankrijk, waar straatverkopers in Parijs al in de late 18e eeuw gefrituurde aardappelen verkochten.

De verspreiding van patat

Hoe patat zich precies heeft verspreid, is niet helemaal duidelijk. Wel weten we dat het gerecht in de 19e eeuw al populair was in België en Nederland. Enkele belangrijke momenten in de geschiedenis van patat zijn:

• In 1887 opende de eerste patatzaak in Nederland haar deuren in Venlo.
• Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd patat een populaire snack onder Britse en Amerikaanse soldaten die in België vochten.
• Na de Tweede Wereldoorlog nam de populariteit van patat verder toe door de opkomst van snackbars en frituren.

Patat vandaag de dag

Tegenwoordig is patat niet meer weg te denken uit het Nederlandse en Belgische straatbeeld. Je kunt ze krijgen bij snackbars, cafetaria’s en zelfs in sterrenrestaurants. Ook zijn er talloze variaties ontstaan, zoals:

• Friet met mayonaise, curry of andere sauzen
• Patatje oorlog (met mayonaise, curry en uitjes)
• Patat speciaal (met mayonaise, curry en een frikandel)
• Vlaamse frieten (dikker gesneden en dubbel gebakken)

Hoewel de exacte herkomst van patat misschien nooit helemaal duidelijk zal worden, één ding is zeker: dit gouden frietje heeft een vaste plek veroverd in onze harten en op onze borden.